nadzieja wśród chorych na tętniaka

Według wyników nowych badań unijnych może okazać się możliwe leczenie tętniaka aorty lekami na astmę. Odkrycie zaprezentowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) może dopomóc w ratowaniu życia i wykluczaniu konieczności przeprowadzania niejednokrotnie ryzykownych operacji.

Największe naczynie krwionośne w organizmie – aorta, transportuje krew z serca do pozostałych części ciała. Ta ogromna arteria schodzi w dół przez klatkę piersiową do brzucha, po czym rozdziela się na dwie odnogi (po jednej na kaĹźdą z nĂłg) w okolicy miednicy.

Czasami ścianki na odcinku aorty słabną i rozdymają się na zewnątrz pod wpływem ciśnienia krwi, ktĂłra jest tamtędy przepompowywana, co nazywane jest tętniakiem. Problem ten najczęściej pojawia się jamie brzusznej. Tętniak aorty brzusznej jest diagnozowany, kiedy średnica aorty w danym miejscu przekracza 30 milimetrĂłw (mm) (prawidłowa średnica aorty w odcinku brzusznym wynosi około 20 mm). JeĹźeli tętniak zbytnio się powiększy, to moĹźe pęknąć, powodując intensywne krwawienie wewnętrzne i – jakĹźe często – zgon.

Naukowcy odkryli, że tętniaki powstają, kiedy niektóre enzymy powoli rozkładają tkanki będące budulcem ścianek aorty, osłabiając je.

W ramach ostatnich badań naukowcy z Finlandii i Szwecji odkryli, że ściany tętniaków zawierają wysokie stężenia enzymów, które potrafią tworzyć substancje zwane leukotrienami cysteinylowymi.

„Odkryliśmy rĂłwnieĹź, Ĺźe leukotrieny cysteinylowe mogą pobudzać wydzielanie enzymĂłw zwanych metaloproteazami, ktĂłre trawią białka i mogą przyczyniać się do osłabiania ściany aorty oraz rozwoju tętniaka” – zauwaĹźa profesor Jesper HaeggstrĂśm ze szwedzkiego Karolinska Institutet, kierownik badań.

Leukotrieny cysteinylowe nie są niczym nowym dla medycyny, ponieważ są również odpowiedzialne za obrzęk dróg oddechowych wiązany z astmą. Pacjenci chorzy na astmę są rutynowo poddawani terapii lekami, których celem jest blokowanie działania leukotrienów cysteinylowych.

Doświadczenia pokazały, że leki te są w stanie zablokować leukotrieny cysteinylowe i zapobiegać uwalnianiu metaloproteaz. Odkrycia sugerują, że te same leki na astmę mogą być pomocne w leczeniu tętniaków i obniżeniu ryzyka pęknięcia. Według naukowców zaplanowanie badań klinicznych, aby przetestować tę teorię powinno być proste.

„Leki na astmę są skuteczne i bezpieczne. Powinniśmy juĹź niedługo być w stanie przetestować pozytywne oddziaływanie, jakie mogą wywierać na tętniaka aorty” – mĂłwi profesor HaeggstrĂśm.

Częstotliwość występowania tętniaka wzrasta wraz z wiekiem, bowiem dotyka około 6% mężczyzn i 2% kobiet powyĹźej 65 roku Ĺźycia. Czynnikami ryzyka choroby rĂłwnieĹź są miaĹźdĹźyca tętnic („nadziewanie” tętnic złogami tłuszczu), wysokie ciśnienie krwi i palenie tytoniu.

Tętniaki są takie groźne ze względu na swoją tendencję to pękania, kiedy stają się zbyt duże. Pęknięcie aorty powoduje intensywne krwawienie wewnętrzne. W takich przypadkach natychmiastowa pomoc chirurgiczna może uratować życie, jednakże 8 z 10 pacjentów umiera na skutek pęknięcia.

Problem w tym, że wiele osób nie wie o swoim tętniaku. Ponad dwie trzecie pacjentów, u których zdiagnozowano chorobę, nie zgłaszało żadnych objawów. Niektóre badania, takie jak ultrasonografia, pozwalają wykryć tętniaki. Jeżeli tętniak jest niewielki to lekarz może zalecić, by czekać i obserwować, planując regularne kontrole śledzące rozwój tętniaka. Jeżeli średnica tętniaka przekracza 50 mm to ryzyko pęknięcia jest bardzo wysokie i w takim przypadku może być konieczna operacja w celu naprawienia arterii. Zważywszy na fakt, że operacja sama w sobie niesie ryzyko, zaleca się ją jedynie wówczas, kiedy ryzyko pęknięcia jest wyższe niż zagrożenie stwarzane przez operację.

ĹšrĂłdłem unijnego wsparcia dla prac były trzy projekty: EICOSANOX (Eikozanoidy i tlenek azotu – mediatory chorĂłb sercowo-naczyniowych, chorĂłb mĂłzgu i nowotworĂłw), ATHEROREMO (Europejski projekt współpracy nad zapaleniem i remodelowaniem ścian naczynia w miaĹźdĹźycy tętnic) oraz FAD (Zwalczanie tętniakĂłw).

Projekt EICOSANOX otrzymał 10,7 mln EUR z tematu „Nauki o Ĺźyciu, genomika i biotechnologia na rzecz zdrowia” SzĂłstego Programu Ramowego (6PR). Projekty ATHEROREMO i FAD otrzymały odpowiednio 11,7 mln EUR i 11 mln EUR z tematu „Zdrowie” SiĂłdmego Programu Ramowego (7PR).

Więcej informacji:

Karolinska Institutet:

http://ki.se

PNAS:

http://www.pnas.org

Projekt EICOSANOX:

http://www.eicosanox.org/

Projekt ATHEROREMO:

http://www.atheroremo.org/

Projekt FAD:

http://www.fighting-aneurysm.org/

Kategoria: Wyniki projektĂłw
Źródło danych: Karolinska Institutet; PNAS
Referencje dokumentu: Di Gennaro, A., et al. (2010) Increased expression of leukotriene C4 synthase and predominant formation of cysteinyl-leukotrienes in human abdominal aortic aneurysm. PNAS, publikacja internetowa z dnia 15 listopada. DOI: 10.1073/pnas.101516
Indeks tematyczny: Koordynacja, wspĂłlpraca; Medycyna, zdrowie; Badania Naukowe; Nauki biologiczne

RCN: 32773

http://cordis.europa.eu/fetch?CALLER=PL_NEWS&ACTION=D&DOC=7&CAT=NEWS&QUERY=012cc81cdd16:cc47:52cb4e84&RCN=32773

Related posts: