Kleszcze – realne zagrożenie zdrowia

Ukąszenie przez kleszcza
Samo ukąszenie przez kleszcza nie jest groźne. Groźne mogą być powikłanie
odległe w postaci kleszczowego zapalenia mózgu lub boreliozy.

Kleszczowe zapalenie mózgu
Kleszcze przenoszą wirusy wywołujące zapalenie mózgu z małych gryzoni,
zajęcy, kretów, jeży, wiewiórek, sarn, jeleni, ptaków oraz ze zwierząt
domowych: krów, owiec, kóz, psów. Pasożytują one na skórze tych zwierząt.
Największe ich skupiska spotyka się na skraju lasów, łąk, na obszarach
porośniętymi jeżynami, paprociami, leszczyną, wzdłuż leśnych dróg i ścieżek.
Oczekują na swoje ofiary na drzewach, w trawie, krzakach, na spodzie liści.
Gdy zwierzę lub człowiek przechodzi pod drzewem lub krzakiem, kleszcze po
prostu spadają na niego.

Największą aktywność kleszczy obserwuje się od marca do listopada.

Zakażenie dokonuje się w wyniku ukłucia przez zakażonego kleszcza. Inne
drogi: np. wypicie zakażonego surowego mleka kozy, owcy, krowy, bądź też
droga oddechowa poprzez wdychanie unoszącego się w kurzu kału kleszczy, mają
mniejsze znaczenie. Zwykle nie czuje się takiego ukłucia, gdyż ślina
kleszczy ma działanie znieczulające.

Większość przypadków choroby przebiega skąpoobjawowo lub bezobjawowo. Jeśli
jednak się rozwinie, jest praktycznie nieuleczalna. Objawy zaczynają się w
2-28 dni po ukąszeniu. Mogą przypominać początkowo symptomy grypopodobne:
złe samopoczucie, zmęczenie, rozwija się wysoka gorączka, niepokój, apatia,
senność, majaczenia, bóle głowy, stawów, krzyża, brak apetytu, wymioty. Po
kilku dniach rozwija się drugie stadium.

Wyróżnia się w nim cztery postacie: oponową, mózgową, mózgowo-rdzeniową lub
czwartą będącą połączeniem poprzednich. W postaci oponowej typowe są:
sztywność karku i inne objawy oponowe, bóle głowy, wymioty, niedowłady
kończyn, osłabienie siły mięśniowej, bóle mięsni, stawów, kości, mrowienie,
drętwienie. Natomiast w postaci mózgowej i mózgowo-rdzeniowej dominują: bóle
głowy, nudności, wymioty, zaburzenia świadomości, nadmierna senność lub
bezsenność, zaburzenia czucia, zaburzenia psychiczne w postaci myśli
samobójczych, pobudzenie ruchowe, rzadziej występują drgawki, zatrzymanie
moczu, stolca, zaburzenia mowy, widzenia.

Objawy kleszczowego zapalenia mózgu

Złe samopoczucie
Zmęczenie
Wysoka gorączka
Niepokój
Apatia
Senność
Majaczenia
Bóle głowy, mięśni, stawów, kości, krzyża
Brak apetytu, wymioty
Sztywność karku
Niedowłady kończyn
Osłabienie siły mięśniowej
Mrowienie, drętwienie
Zaburzenia świadomości
Zaburzenia psychiczne
Pobudzenie ruchowe
Drgawki
Zatrzymanie moczu, stolca,
Zaburzenia mowy, widzenia

Leczenie jest tylko objawowe. Stosuje się leki przeciwgorączkowe,
uspokajające, obniżające ciśnienie wewnątrzczaszkowe – przeciwobrzękowe,
witaminy.

Zaleca się osobom przebywającym na terenach leśnych szczepienie
profilaktyczne, a zwłaszcza pracownikom związanym zawodowo z lasem:
leśnikom, drwalom, żołnierzom, rolnikom, młodzieży, turystom. Najlepszym
okresem do szczepienia jest zima, aczkolwiek w innych porach jest to również
możliwe. Po pierwszej dawce, drugą podaje się po miesiącu, a trzecią po roku
od pierwszej.

Gdy doszło do ukąszenia osoby nieszczepionej, istnieje możliwość podania
swoistej immunoglobuliny. Przeciwciała takie podaje się w ciągu 48-96 godzin
od ukąszenia. Łączą się one z wirusem kleszczowego zapalenia mózgu, co
prowadzi do jego eliminacji.

Borelioza
Kleszcze mogą również przenosić krętki powodujące boreliozę. W jej przebiegu
dochodzi do powstawania rumieni na skórze, uszkodzenia układu nerwowego,
narządów ruchu i serca. Początkowo po kilku dniach lub tygodniach w miejscu
ukąszenia tworzy się czerwona plamka lub grudka rozszerzająca się obwodowo w
kształcie pierścienia o nieregularnych kształtach. Rumień jest ocieplony,
raczej niebolesny. Okoliczne węzły chłonne mogą być powiększone. Niekiedy
występuje gorączka i ogólne osłabienie.

W razie nieleczenia choroba postępuje. Dochodzi do podrażnienia układu
nerwowego i nawet zapalenia mózgu. U części chorych pojawiają się zaburzenia
rytmu serca i zapalenie stawów. Najczęściej zajęte są duże stawy zwłaszcza
kolanowe. Obrzęk i bolesność stawu utrzymują się kilka dni do kilku tygodni.

Po kilku, kilkunastu miesiącach od ukąszenia u części chorych dolegliwości
stawowe i neurologiczne przybierają charakter przewlekły. Choroba może
prowadzić do poważnej dysfunkcji mózgu. Dochodzi do uszkodzenia narządu
wzroku – zapalenia nerwu wzrokowego, rogówki, tęczówki i naczyniówki.

Boreliozę, a co za tym idzie krętki wykrywa się w badaniu krwi za pomocą
specyficznych testów serologicznych.

Objawy boreliozy

Rumień pierścieniowaty na skórze
Zapalenie mózgu
Zaburzenia pracy serca
Zapalenie stawów
Uszkodzenie wzroku

Leczenie
Leczenie boreliozy odbywa się przy pomocy antybiotyków. Wiele jest różnych
schematów terapeutycznych. Najczęściej stosuje się amoksycylinę,
doksycylinę. W cięższych postaciach zwłaszcza przebiegających ze zmianami
zapalnymi w układzie nerwowym poleca się cefalosporyny lub wysokie dawki
dożylne penicylin.

Najlepszą jednak metodą jest zapobieganie ukąszeniom przez kleszcze. Jeśli z
jakichś przyczyn przebywa się na terenach leśnych, należy używać
odpowiedniej odzieży uniemożliwiającej dostanie się kleszcza na skórę oraz
dokładnie kontrolować ciało po powrocie z pobytu w lesie, czy na łące. Jeśli
mimo wszystko dostanie on się do skóry, to należy wyciągnąć go pęsetą lub za
pomocą grubej igły jednorazowej do zastrzyków, jak w przypadku usuwania
drzazgi. Nie powinno się smarować miejsca, do którego wniknął tłuszczami,
gdyż zwiększa to ryzyko przedostania się krętków do krwioobiegu.

Authors

Related posts

2 Comments

  1. Netii said:

    ja się pytałam jakie jeszcze są choroby… 3/10

  2. Kaśka said:

    można dostać wrzoda muzgu aole na to nie ma lekarstwa , śmierć na miejscu

Comments are closed.

Top